نمایشگر دسته ای مطالب

بازگشت به صفحه کامل

ادامه برگ هایی از داستان موسیقی ایران 21

ادامه برگ هایی از داستان موسیقی ایرانی

دستگاه شورانسان رابه وادی طلب ماهور به وادی عشق ، سه گاه به وادی معرفت ، چهارگاه به وادی استغنا ، راست پنجگاه به وادی توحید ، نوا به وادی حیرت و سرانجام دستگاه همایون انسان را به وادی حیرت و سرانجام دستگاه همایون انسان را به وادی می رساند .

تولد موسیقی عربی از مادر کهن سال موسیقی ایرانی

جهان موسیقی مدیون تلاش ها و نبوغ موسیقی دانان ایرانی است .

رابطه موسیقی ایرانی و موسیقی جهان عرب فراتر از حد ارتباط است . اگر در این زمینه قضاوتی منصفانه و عاری از تعصب شود ، باید گفت : موسیقی عربی نسخه دوم یا روی موسیقی ایرانی است .

استاد علی سامی می نویسد : موسیقی عرب که در زمان خلفا قوس صعودی خود را پیمود ، ازموسیقی ایرانی اقتباس شده و سرچشمه گرفته است . مقام های موسیقی عرب ، همان دستگاه های ساخته شده در زمان خسرو پرویز بود و اگر در پاره ای از نغمات تغییراتی داده بودند ، مانند همان سبک اصلی آن برجا مانده و آهنگ ایرانی را در خلال آن می توان شنید .

اصطلاح راست که یکی از دوازده دستگاه قدیم موسیقی ایران است ، مانند راست پنجگاه ، هنوز نام یکی از مقامات دوازده گانه موسیقی عرب است . آشنایی عرب ها با موسیقی ایرانی به پیش از اسلام برمی گردد. تازیان صحرانشین که به پهنه شاهنشاهی ساسانی آمد و رفت داشتند ، هنر نوازندگی و موسیقی را از ایران به همراه خود می بردند . نوشته اند اعشی قیش شاعر معروف دوره جاهلیت عرب و سراینده یکی از قصاید سبعه معلقه ، درک حضور دربار انوشیروان را کرده بود و نام بعضی از سازهای ایرانی ، مانند نای ، بربط ، عود ، چنگ ، چغاله ، رباب ، تنبور ، کمانچه ، غزک ، را به سرزمین عربستان برد . آلت موسیقی عرب در آن زمان ( دایره ) بیش نبود و ترانه و آواز و سرودشان هم عبارت بودند از آوازها یی که شتربانان برای اشتران می خواندند .

امام شوشتری معتقد است که دف ، تنها ساز موسیقی عرب پیش از اسلام ، نیز یک ساز ایرانی و نام فارسی آن دپ بوده است که عرب ها آن را دف می خوانند .

آهنگ های عربی امروز که به تصدیق محققان شرق و غرب پایه هایش بر گام های فارابی و صفی الدین استوار است ، از مقام هایی که روی سازهای ایرانی – عود ، تنبور شیراز ، رباب ، دونای و سرنا ، که فارابی از آن ها به عنوان اسباب موسیقی زمان خود یاد می کند – با گام های فارابی و صفی الدین نواخته می شده است .

عود یعنی عزیزترین ساز عرب از ایران به دیار عرب رفته است زیرا این ساز از جمله سازهای زمان ساسانیان بود . رابطه بین ارتعاش صوت از سیم های عود و روح انسان به گونه ای است که هیجان ناشی از آن گویی که روح را به حالت طبیعی خود برمی گرداند . عود که از همه آلات موسیقی برتر است از اختراعات ایرانیان است .